Helezon Konveyör Tasarım ve Seçim Rehberi | MASTRON

Helezon (Vida Konveyör): Tasarım, Kullanım ve Seçim Rehberi

Toz, granül ve dökme hammaddelerin kısa ve orta mesafelerde kontrollü olarak taşınmasında helezon konveyör, endüstride en yaygın kullanılan mekanik transfer ekipmanlarından biridir.

Basit görünümü nedeniyle helezon sistemleri çoğu zaman yalnızca “dönen bir vida” olarak değerlendirilir. Oysa doğru çalışan bir vida konveyörün arkasında;

• ürün yoğunluğu,
• partikül boyutu,
• akışkanlık,
• aşındırıcılık,
• hedef kapasite,
• helezon çapı,
• hatve,
• devir,
• doluluk oranı,
• eğim,
• yataklama,
• motor ve redüktör seçimi

gibi birbirini etkileyen çok sayıda parametre bulunur.

Yanlış seçilmiş bir helezon;

• istenen kapasiteyi sağlayamaz,
• ürünü aşırı sıkıştırabilir,
• motoru sürekli yüksek akımda çalıştırabilir,
• askı yataklarını hızlı aşındırabilir,
• ürün kırılmasına neden olabilir,
• bunker altında köprüleşme yaratabilir,
• tıkanabilir,
• beklenenden çok daha yüksek bakım maliyeti oluşturabilir.

Bu nedenle doğru soru:

“Kaç milimetre helezon kullanalım?” değil, “Bu ürün ve kapasite için hangi çap, hatve, hız ve doluluk oranı en doğru çalışma koşulunu verir?”

olmalıdır.

Uluslararası screw conveyor tasarım rehberlerinde de seçim süreci önce ürün özelliklerinin tanımlanması, ardından kapasite ve hızın belirlenmesi, güç ve tork hesabı ve son olarak ekipman bileşenlerinin seçilmesi şeklinde ilerler.

Bu rehberde helezon konveyörü tasarım ve proses mühendisliği açısından ayrıntılı şekilde inceleyeceğiz.

Helezon Konveyör Nedir?

Helezon konveyör, döner bir mil veya boru üzerine bağlanan spiral kanatların malzemeyi gövde içerisinde ilerletmesi prensibiyle çalışan mekanik taşıma sistemidir.

İngilizce teknik terminolojide en yaygın karşılığı:

Screw Conveyor

olarak kullanılır.

Sistem genel olarak şu bileşenlerden oluşur:

• helezon mili veya ana boru,
• spiral kanatlar,
• U tipi veya boru tipi gövde,
• giriş ağzı,
• çıkış ağzı,
• tahrik motoru,
• redüktör,
• uç yatakları,
• gerektiğinde ara askı yatakları,
• kapaklar ve bağlantı elemanları.

Ürün, helezon kanadının dönmesiyle gövde içerisinde ileri doğru itilir.

Helezon Konveyör Nasıl Çalışır?

Helezon döndüğünde kanatlar ürün üzerinde eksenel bir kuvvet oluşturur.

Malzeme dönme eğilimi gösterse de gövde ile ürün arasındaki sürtünme ürünün helezonla birlikte tamamen dönmesini engeller.

Sonuç olarak ürün;

giriş → helezon kanatları → gövde → çıkış

yönünde ilerler.

Sistemin taşıdığı ürün miktarı doğrudan şu değişkenlerden etkilenir:

• helezon çapı,
• helezon devri,
• hatve,
• doluluk oranı,
• ürün bulk density değeri.

Bu nedenle aynı çapta iki farklı helezon çok farklı ton/saat kapasitesine sahip olabilir.

Helezon Konveyör ve Vida Konveyör Aynı Şey mi?

Türkiye'de;

• helezon,
• helezon konveyör,
• vida konveyör,
• vidalı konveyör

ifadeleri çoğu zaman aynı ekipman ailesi için kullanılır.

İngilizcede ise en yaygın terim:

screw conveyor

dır.

Ancak önemli bir terminoloji farkı daha vardır:

Screw conveyor ile screw feeder aynı ekipman gibi görünse de aynı amaçla kullanılmaz.

KWS'nin mühendislik rehberinde screw conveyor'ın kontrollü şekilde beslenen malzemeyi bir noktadan diğerine taşıdığı; screw feeder'ın ise girişte ürünle dolu, yani flood-loaded çalışan ve çıkış debisini kontrol eden bir ekipman olduğu özellikle ayrılıyor.

Helezon Konveyör ile Helezon Besleyici Arasındaki Fark

Bu ayrım özellikle silo ve bunker altlarında çok önemlidir.

Helezon konveyör

Temel görevi:

ürünü taşımaktır.

Girişteki ürün miktarı genellikle başka bir ekipman veya proses tarafından kontrol edilir.

Helezon besleyici

Temel görevi:

ürün çıkış debisini kontrol etmektir.

Çoğu zaman;

• silo,
• hopper,
• bunker

altında ürünün tamamı helezon girişini doldurur.

Bu nedenle besleyici tasarımında yük dağılımı ve inlet geometrisi daha kritik hale gelir.

Yanlışlıkla standart bir helezon konveyörü bunker altına doğrudan yerleştirmek;

• düzensiz çekiş,
• köprüleşme,
• ürünün yalnızca girişin bir bölümünden boşalması,
• motor aşırı yükü

oluşturabilir.

Helezon Konveyör Nerelerde Kullanılır?

Helezonlar özellikle kısa ve orta mesafeli bulk transferlerde güçlü çözümlerdir.

Yaygın kullanım noktaları:

• silo altı,
• bunker altı,
• Big Bag boşaltma çıkışı,
• çuval boşaltma istasyonu,
• mikser besleme,
• mikser boşaltma,
• filtre altı,
• dozajlama sistemi,
• paketleme hattı,
• elevatör besleme,
• proses makineleri arası transfer.

Hangi Ürünler Helezon ile Taşınabilir?

Uygun tasarım sağlandığında;

• un,
• nişasta,
• şeker,
• plastik granül,
• yem,
• mineral,
• çimento,
• kimyasal tozlar,
• kül,
• katkı maddeleri,
• toz ve granül hammaddeler

taşınabilir.

Ancak “helezon her tozu taşır” yaklaşımı doğru değildir.

Özellikle ürünün;

• kohezyonu,
• yapışkanlığı,
• aşındırıcılığı,
• tane boyutu

tasarımı ciddi biçimde değiştirebilir.

Helezon Tasarımında İlk Adım: Ürünü Tanımlamak

Profesyonel seçim kapasite hesabıyla başlamamalıdır.

İlk soru:

Ne taşıyoruz?

olmalıdır.

KWS de screw conveyor seçimindeki temel başlangıç parametrelerini ürün tipi, maksimum partikül boyutu, bulk density, istenen kapasite, taşıma mesafesi/eğim ve çalışma koşulları olarak sıralıyor.

Bulk Density Neden Önemlidir?

Bulk density, yani yığın yoğunluğu, helezon kapasitesinin ton/saat cinsine dönüştürülmesini sağlayan temel verilerden biridir.

Helezon esasen hacim taşır.

Bu nedenle ilk hesap:

hacimsel kapasite

üzerinden yapılır.

Örneğin aynı helezonun saatte 10 m³ taşıdığını varsayalım.

Ürün A

Bulk density: 400 kg/m³

Kütlesel kapasite:

10 × 400 = 4.000 kg/h

Ürün B

Bulk density: 1.200 kg/m³

Kütlesel kapasite:

10 × 1.200 = 12.000 kg/h

Aynı ekipmanın ton/saat değeri ürün yoğunluğuna göre üç kat değişebilir.

KWS de kapasite hesabının volumetrik yapıldığını ve ton/saat değerini hacimsel kapasiteye çevirmek için doğru bulk density verisinin gerektiğini vurguluyor.

Partikül Boyutu Neden Önemlidir?

Maksimum tane boyutu, helezon çapının seçiminde kritik parametrelerden biridir.

Çünkü büyük partikül;

• helezon mili,
• kanat,
• gövde

arasındaki açıklıklara sığmalıdır.

İri ve sert topaklar uygunsuz çapta;

• sıkışma,
• kanat deformasyonu,
• mil yükünün artması

gibi problemlere neden olabilir.

Uluslararası mühendislik tablolarında screw conveyor çapı belirlenirken sadece kapasitenin değil maksimum lump size değerinin de dikkate alınması gerektiği açıkça belirtilir.

Ürün Akışkanlığı Neden Önemlidir?

Serbest akan bir plastik granül ile nemli, kohezyonlu ince toz aynı davranışı göstermez.

Serbest akan ürün;

• kolay doldurur,
• kolay ilerler,
• gövdede daha az birikme oluşturur.

Kohezyonlu ürün ise;

• kanat üzerine yapışabilir,
• gövdede birikebilir,
• çıkışı daraltabilir,
• motor torkunu artırabilir.

Bu nedenle ürünün yalnızca adı değil, gerçek proses koşullarındaki davranışı bilinmelidir.

Aşındırıcılık Helezon Tasarımını Nasıl Etkiler?

Aşındırıcı ürünlerde;

• helezon kanadı,
• gövde,
• askı yatakları,
• giriş ve çıkış noktaları

aşınabilir.

Bu nedenle gerekirse;

• daha kalın kanat,
• değiştirilebilir aşınma plakası,
• hardfacing,
• aşınmaya dayanıklı çelik

değerlendirilebilir.

Aşındırıcı bulk malzemelerde önerilen trough loading seviyelerinin daha düşük tutulması da aşınmayı kontrol etmek için kullanılan tasarım yaklaşımlarından biridir.

Helezon Kapasitesi Nasıl Hesaplanır?

Basitleştirilmiş halde teorik hacimsel kapasite şu parametrelerle ilişkilidir:

Q ∝ A × P × N × φ

Burada:

• Q: hacimsel kapasite
• A: helezonun etkili kesit alanı
• P: hatve
• N: devir
• φ: doluluk oranı

Gerçek hesaplarda;

• merkez mil çapı,
• kanat geometrisi,
• eğim,
• özel flight tipi

gibi düzeltmeler de gerekir.

KWS'nin seçim yaklaşımı da gerekli hacimsel kapasitenin belirlenmesi, ürün için uygun trough loading yüzdesinin seçilmesi, uygun çapın bulunması ve sonrasında gerçek devir sayısının hesaplanması sırasını izliyor.

Örnek Helezon Kapasite Hesabı

Aşağıdaki örnek yalnızca hesap mantığını göstermek amacıyla hazırlanmıştır.

Varsayalım:

Hedef kapasite:

12.000 kg/h

Bulk density:

750 kg/m³

Önce ihtiyaç duyulan hacimsel kapasite:

12.000 / 750 = 16 m³/h

çıkar.

Yani helezonun minimum hedefi yaklaşık:

16 m³/h

hacimsel transferdir.

Bu noktadan sonra;

• ürünün önerilen doluluk oranı,
• helezon çapı,
• hatve,
• gerçek devir,
• eğim

hesaplanmalıdır.

Doğrudan “16 m³/h için şu çap yeterlidir” demek teknik olarak doğru olmaz.

Helezon Çapı Nasıl Seçilir?

Helezon çapı kapasiteyi doğrudan etkiler.

Çap büyüdükçe;

• efektif taşıma kesiti büyür,
• bir turda taşınabilecek hacim artar.

Ancak çap yalnızca kapasiteye göre belirlenmez.

Aynı zamanda:

• maksimum ürün tane boyutu,
• çalışma devri,
• gövde yüklemesi,
• sistem uzunluğu

de dikkate alınır.

Daha Büyük Helezon Her Zaman Daha İyi midir?

Hayır.

Gereğinden büyük helezon;

• daha yüksek ekipman maliyeti,
• daha büyük motor/redüktör,
• daha fazla ürün holdup,
• temizlik güçlüğü

yaratabilir.

Amaç mümkün olan en büyük ekipmanı kullanmak değil;

hedef kapasiteyi uygun hız ve dolulukta sağlayan optimum çapı seçmektir.

Helezon Hatvesi Nedir?

Hatve, iki ardışık spiral kanadın eksen boyunca birbirine olan mesafesidir.

Standart helezonda çoğu tasarımda hatve yaklaşık helezon çapına eşit olabilir.

Ancak farklı uygulamalarda;

• tam hatve,
• kısa hatve,
• yarım hatve,
• uzun hatve

kullanılabilir.

KWS kapasite verilerinde de standart full-pitch sistemle daha kısa hatveli sistemlerin aynı devir ve dolulukta farklı kapasiteler sağladığı gösteriliyor. Hatvenin azaltılması bir turda ileri taşınan hacmi düşürür.

Kısa Hatve Ne Zaman Kullanılır?

Kısa hatve;

• eğimli taşıma,
• ürün kontrolü,
• bazı besleyici uygulamaları,
• yoğun ve zor ürünler

için tercih edilebilir.

Ancak kapasite tam hatveye göre azalabilir.

Değişken Hatveli Helezon Nedir?

Özellikle silo veya bunker altındaki screw feeder sistemlerinde hatve giriş boyunca değiştirilebilir.

Amaç malzemeyi yalnızca girişin ilk bölümünden çekmek yerine hopper boyunca daha homojen şekilde almaktır.

Örneğin:

kısa hatve → orta hatve → tam hatve

yaklaşımı kullanılabilir.

Bu tasarım standart transfer helezonundan farklı bir mühendislik problemidir.

Helezon Devri Nasıl Belirlenir?

Devir yükseldiğinde teorik olarak kapasite artabilir.

Ancak “kapasite lazım, devri yükseltelim” yaklaşımı her zaman doğru değildir.

Yüksek devir;

• aşınmayı artırabilir,
• ürün kırılmasını artırabilir,
• askı yataklarının ömrünü azaltabilir,
• güç ihtiyacını etkileyebilir.

KWS'nin kapasite rehberinde maksimum hız tablolarının her ürün için doğrudan uygulanmaması gerektiği ve özellikle endüstriyel uygulamalarda daha düşük hızların tercih edilebileceği belirtiliyor.

Düşük Devir mi Büyük Çap mı?

Aynı kapasiteyi elde etmek için iki temel yaklaşım düşünülebilir:

küçük çap + yüksek devir

veya

büyük çap + düşük devir.

Özellikle;

• aşındırıcı,
• kırılgan,
• hassas

ürünlerde daha büyük çap ve daha düşük hız avantajlı olabilir.

Ancak yatırım maliyeti artabilir.

Bu nedenle seçim CAPEX ve OPEX birlikte düşünülerek yapılmalıdır.

Helezon Doluluk Oranı Nedir?

Helezon gövdesinin ürünle ne kadar dolu çalıştığını ifade eder.

Her ürün için %100 doluluk uygun değildir.

Aşırı doluluk;

• tork yükselmesine,
• ürün sıkışmasına,
• askı yataklarının ürün içerisinde çalışmasına,
• motor aşırı yüküne

neden olabilir.

Uluslararası tasarım tablolarında tavsiye edilen trough loading oranlarının ürün aşındırıcılığı ve akış davranışına göre değişmesi de bu nedenle önemlidir.

Eğimli Helezon Konveyörlerde Kapasite Neden Düşer?

Helezon yataydan yukarı doğru eğildikçe malzeme yerçekimine karşı taşınır.

Eğim arttıkça:

• ürün geri kayabilir,
• efektif doluluk düşebilir,
• kapasite azalabilir.

Bu nedenle yatay helezon için hesaplanan kapasite eğimli sisteme doğrudan uygulanmamalıdır.

Eğim arttığında genellikle;

• daha yüksek hız,
• farklı hatve,
• daha büyük çap

gibi tasarım değişiklikleri gerekebilir.

Dikey Helezon Kullanılır mı?

Özel tasarımla mümkündür.

Ancak dikey helezon standart yatay vida konveyörden farklı şekilde çalışır ve yüksek hız/özel besleme gerektirebilir.

Yüksek dikey mesafelerde;

• kovalı elevatör,
• pnömatik taşıma

alternatiflerinin de mutlaka değerlendirilmesi gerekir.

Helezon mu Kovalı Elevatör mü?

Özellikle 15–30 metre gibi ciddi dikey yükselmelerde kovalı elevatör daha doğru alternatif olabilir.

Bu bölümden Kovalı ve Zincirli Elevatör Seçim Rehberi yazısına iç bağlantı verilmelidir.

Helezon mu Zincirli Konveyör mü?

Her iki sistem mekanik bulk taşıma çözümüdür ancak uygulama alanları farklılaşabilir.

Helezon

Avantajları:

• kompakt yapı,
• kontrollü transfer,
• kısa mesafe,
• proses ekipmanlarıyla kolay entegrasyon.

Zincirli konveyör

Avantajları:

• uzun yatay hatlar,
• ağır hizmet,
• yüksek kapasite,
• düşük hızlı taşıma.

Uzun mesafeli, yüksek tonajlı ürünlerde zincirli konveyör daha ekonomik hale gelebilir.

Helezon mu Pnömatik Taşıma mı?

Özellikle proses ekipmanı arası birkaç metrelik transferde helezon çok verimli bir çözüm olabilir.

Helezon ile Big Bag Boşaltma

En yaygın proses entegrasyonlarından biridir.

Örnek:

Big Bag → Boşaltma Hopperı → Helezon → Mikser

Bu yapıda helezon;

• ürünü mikser seviyesine taşıyabilir,
• kontrollü besleme sağlayabilir.

Ancak Big Bag hopperının ürün akışı ile helezon kapasitesi uyumlu olmalıdır.

Big Bag Altında Helezon Seçiminde Kritik Nokta

Big Bag içerisinde ürün serbest akıyorsa helezon girişine kontrolsüz şekilde yük binebilir.

Bu nedenle hopper çıkışı;

• slide gate,
• yıldız besleyici,
• uygun screw feeder

tasarımıyla kontrol edilmelidir.

Buradan Big Bag Boşaltma Sistemleri rehberine bağlantı verilmelidir.

Çuval Boşaltma İstasyonunda Helezon Kullanımı

Tipik proses:

Çuval Boşaltma → Elek/Mıknatıs → Hopper → Helezon → Proses

şeklinde kurulabilir.

Helezon burada;

• ürünü yukarıdaki veya yan taraftaki prosese taşır,
• operatörün manuel ürün taşımasını azaltır.

Tozlu ürünlerde istasyonda ayrıca filtre veya emiş sistemi kullanılmalıdır.

Helezon ile Mikser Besleme

Helezonların en güçlü kullanım noktalarından biri mikser beslemedir.

Ancak mikser batch prosesinde önemli olan sadece ton/saat değil;

bir batch'in kaç saniyede besleneceğidir.

Örneğin:

Mikser batch:

1.000 kg

Besleme süresi hedefi:

5 dakika

Gerekli anlık besleme:

1.000 / 5 × 60 = 12.000 kg/h

Yani tesis ortalama 4 t/h üretse bile mikser besleme helezonunun anlık 12 t/h kapasiteye ihtiyacı olabilir.

Bu fark tasarımda kritik öneme sahiptir.

Helezon ile Dozajlama Yapılır mı?

Evet, helezon kontrollü besleyici olarak kullanılabilir.

Ancak helezon konveyör ile yüksek hassasiyetli dozaj sistemi aynı şey değildir.

Dozajlama için helezon;

• VFD kontrollü,
• load cell,
• tartım sistemi,
• gravimetrik kontrol

ile entegre edilebilir.

Volumetrik Helezon Besleyici

Devir sabit olduğunda her turda yaklaşık aynı hacimde ürün taşınması prensibiyle çalışır.

Ancak ürün bulk density değeri değişirse ağırlık bazındaki dozaj değişebilir.

Gravimetrik Helezon Besleyici

Sistem ürünün gerçek ağırlık değişimini ölçerek helezon devrini ayarlar.

Bu nedenle değişken yoğunluklu ürünlerde daha doğru dozaj elde edilebilir.

Helezon Kanat Tipleri

Her uygulamada standart tam kanat kullanılmaz.

Farklı tipler bulunabilir:

• standart full flight,
• ribbon flight,
• cut flight,
• cut and folded flight,
• paddle flight.

Özel kanat geometrileri;

• karıştırma,
• ürün havalandırma,
• kontrollü taşıma

gibi proses fonksiyonlarında kullanılabilir.

KWS'nin mühendislik rehberinde özel flight ve pitch tasarımlarının kapasiteyi değiştirdiği ve standart kapasite hesabına düzeltme faktörü uygulanması gerektiği açıkça gösteriliyor.

Ribbon Flight Ne Zaman Kullanılır?

Ribbon tipi helezonlarda spiral kanat ana mile sürekli bağlı değildir.

Özellikle bazı;

• yapışkan,
• viskoz,
• ürünün mil üzerinde birikme eğilimi gösterdiği

proseslerde avantaj sağlayabilir.

Ancak tork ve mekanik dayanım ayrıca değerlendirilmelidir.

Helezon Gövde Tipleri

U tipi helezon

Avantajları:

• bakım erişimi,
• üst kapağın açılabilmesi,
• temizleme kolaylığı.

Boru tipi helezon

Avantajları:

• kompakt yapı,
• daha kapalı sistem,
• eğimli uygulamalarda kullanım.

Seçim bakım ve proses ihtiyacına göre yapılmalıdır.

Karbon Çelik mi Paslanmaz Çelik mi?

Karbon çelik

Birçok endüstriyel uygulamada ekonomik çözümdür.

Paslanmaz

Özellikle;

• gıda,
• kimya,
• korozyon riski,
• sık temizlik

bulunan proseslerde değerlendirilebilir.

Ancak paslanmaz malzeme kullanılması sistemi otomatik olarak hijyenik yapmaz.

Kaynak kalitesi, yüzey, yataklama ve ölü bölgeler de değerlendirilmelidir.

Askı Yatağı Nedir?

Uzun helezonlarda milin yalnızca iki uçtan desteklenmesi mümkün olmayabilir.

Bu durumda ara noktalarda hanger bearing / askı yatağı kullanılır.

Askı yatakları ürünün doğrudan içerisinde çalışabileceği için aşınmaya açıktır.

Ürün;

• aşındırıcı,
• yapışkan,
• sıcak

ise yatak seçimi kritik hale gelir.

Helezon Uzunluğu Neden Önemlidir?

Helezon uzadıkça;

• mil burulması,
• yataklama ihtiyacı,
• güç,
• tork,
• hizalama

daha kritik hale gelir.

Çok uzun tek helezon yerine bazı projelerde birden fazla konveyör kullanmak daha uygun olabilir.

Helezon Motor Gücü Nasıl Belirlenir?

Motor gücü yalnızca kapasite ile belirlenmez.

Temel olarak:

• ürünün taşınması,
• mekanik sürtünmeler,
• eğim,
• yataklar,
• boş ve dolu çalışma,
• kalkış koşulu

hesaba katılır.

KWS'nin tasarım metodolojisinde de kapasite ve hız belirlendikten sonra horsepower ve ardından component torque kontrolü ayrı mühendislik adımları olarak ele alınıyor.

Helezon Torku Neden Motor Gücünden Daha Kritik Olabilir?

Özellikle helezon ürünle dolu şekilde durduysa yeniden kalkış yüksek tork gerektirebilir.

Motor nominal kW olarak yeterli görünse bile;

• redüktör,
• kaplin,
• mil

tork kapasitesi yetersiz olabilir.

Bu nedenle güç ve tork ayrı ayrı doğrulanmalıdır.

Helezon Neden Tıkanır?

Başlıca nedenler:

Aşırı besleme

Sistem tasarım kapasitesinin üzerinde ürün alır.

Islak/yapışkan ürün

Kanatlar üzerinde birikme oluşur.

Yabancı cisim

Mil ile gövde arasında sıkışabilir.

Yanlış çıkış

Ürün helezondan yeterince hızlı çıkamıyorsa geriye doğru birikir.

Düşük tork

Motor sistemi dolu yük altında çeviremez.

Helezon Kapasitesi Neden Düşer?

Sistem başlangıçtaki kapasitesini artık sağlamıyorsa:

• kanatlar aşınmış olabilir,
• helezon devri düşmüş olabilir,
• ürün bulk density değişmiş olabilir,
• girişte ürün yetersiz olabilir,
• gövdede birikme olabilir,
• çıkış daralmış olabilir.

Aşınmış kanat çapının küçülmesi gerçek kapasiteyi ciddi şekilde etkileyebilir.

Helezon Kanadı Neden Aşınır?

En önemli faktörler:

• ürün sertliği,
• ürün hızı,
• doluluk,
• çalışma süresi,
• malzeme seçimi.

Aşınma çoğu zaman kanadın dış çapında daha belirgindir.

Bu alan gerekirse sert dolgu veya aşınma plakası ile güçlendirilebilir.

Mil Kırılması Neden Olur?

Başlıca nedenler:

• aşırı tork,
• yabancı cisim,
• malzeme sıkışması,
• yanlış yataklama,
• yorulma,
• hizasızlık.

Mil kırılmasını yalnızca “mil inceydi” şeklinde yorumlamak doğru değildir.

Sistemin neden aşırı torka çıktığı araştırılmalıdır.

Helezon Bakım Kontrol Listesi

Periyodik olarak:

• motor akımı,
• redüktör,
• rulman sıcaklığı,
• kaplin,
• askı yatakları,
• helezon kanat kalınlığı,
• gövde aşınması,
• mil hizası,
• bağlantı cıvataları

kontrol edilmelidir.

Hızlı Arıza Teşhis Tablosu

Helezon Seçiminde Yapılan 10 Yaygın Hata

1. Yalnızca ton/saat bilgisiyle seçim yapmak

Bulk density mutlaka bilinmelidir.

2. Maksimum tane boyutunu ihmal etmek

İri parçalar sıkışabilir.

3. Doluluk oranını %100 kabul etmek

Gerçekçi değildir.

4. Eğimi yok saymak

Eğim arttıkça kapasite düşebilir.

5. Devri gereğinden fazla yükseltmek

Aşınma ve ürün hasarı artabilir.

6. Standart konveyörü bunker altına feeder gibi koymak

Düzensiz ürün çekişine neden olabilir.

7. Tork hesabı yapmamak

Dolu kalkışta sistem çalışmayabilir.

8. Askı yataklarını üründen bağımsız seçmek

Aşındırıcı üründe ömür ciddi şekilde düşebilir.

9. Temizlenebilirliği sonradan düşünmek

Gıda ve kimya proseslerinde kritik olabilir.

10. Alternatif taşıma sistemlerini karşılaştırmamak

Bazı projelerde zincirli konveyör, elevatör veya pnömatik taşıma daha doğru olabilir.

Helezon Konveyör Teklifi İçin Gerekli Teknik Bilgiler

Bu veriler olmadan yalnızca “5 metre helezon fiyatı” üzerinden doğru tasarım yapmak mümkün değildir.

Helezon Konveyör Seçim Kontrol Listesi

Teknik seçimden önce:

1. Ürün nedir?
2. Bulk density kaç kg/m³?
3. Ürün serbest akıyor mu?
4. En büyük partikül kaç mm?
5. Ürün aşındırıcı mı?
6. Ürün kırılgan mı?
7. Ürün yapışkan mı?
8. Kapasite kaç t/h?
9. Mesafe kaç metre?
10. Eğim kaç derece?
11. Silo altında mı çalışacak?
12. Konveyör mü feeder mı gerekiyor?
13. Karbon mu paslanmaz mı?
14. Ürün değişimi olacak mı?
15. Temizlik sıklığı nedir?
16. Dolu kalkış ihtimali var mı?

Sık Sorulan Sorular

Helezon konveyör nedir?

Helezon konveyör, spiral kanatlı bir milin dönmesiyle toz ve granül bulk malzemeleri kapalı bir gövde içerisinde taşıyan mekanik konveyör sistemidir.

Helezon konveyör kapasitesi nasıl hesaplanır?

Kapasite; helezon çapı, hatve, devir, doluluk oranı ve ürün bulk density değerinin birlikte değerlendirilmesiyle belirlenir.

Helezon çapı nasıl seçilir?

Hedef hacimsel kapasite, ürün tane boyutu, çalışma devri ve önerilen trough loading oranına göre seçilmelidir.

Helezon konveyör eğimli çalışır mı?

Evet. Ancak eğim arttıkça gerçek kapasite düşebilir ve tasarımın buna göre düzeltilmesi gerekir.

Helezon konveyör ile screw feeder arasındaki fark nedir?

Konveyör kontrollü beslenen ürünü taşırken screw feeder silo veya bunker çıkışından ürün debisini kontrol etmek için flood-loaded çalışabilir.

Helezon neden tıkanır?

Aşırı besleme, yapışkan ürün, yabancı cisim, yetersiz tork veya tıkalı çıkış başlıca nedenlerdir.

Helezon devri arttırılırsa kapasite artar mı?

Belirli sınırlar içerisinde artabilir ancak aşınma, kırılma ve mekanik yükler de artabileceğinden maksimum devire göre tasarım yapılmamalıdır.

Paslanmaz helezon ne zaman tercih edilir?

Korozyon, hijyen, gıda veya kimyasal uyumluluğun gerekli olduğu proseslerde değerlendirilebilir.

Helezon ile dozajlama yapılabilir mi?

Evet. VFD ve tartım sistemiyle volumetrik veya gravimetrik besleyici olarak kullanılabilir.

Helezon mu pnömatik taşıma mı daha iyi?

Kısa ve kontrollü transferlerde helezon avantajlı olabilir. Uzun ve karmaşık güzergâhlarda pnömatik sistem daha esnektir.

Sonuç: Doğru Helezon Konveyör Nasıl Seçilir?

Helezon konveyör, endüstriyel bulk material handling proseslerinde basit görünen ancak yanlış seçim halinde ciddi kapasite ve bakım problemleri yaratabilen bir ekipmandır.

Doğru tasarım;

ürün özellikleri + kapasite + çap + hatve + devir + doluluk + eğim + tork + malzeme seçimi

birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Özellikle ürünün bulk density değeri bilinmeden yalnızca ton/saat üzerinden helezon çapı belirlenmemelidir.

Aynı şekilde daha fazla kapasite için sadece devri yükseltmek;

• aşınma,
• ürün kırılması,
• yatak problemleri

oluşturabilir.

Uzun yatay taşımalarda zincirli konveyör, yüksek dikey mesafelerde kovalı elevatör ve karmaşık hat geometrilerinde pnömatik taşıma da alternatif olarak değerlendirilmelidir.

Doğru helezon;

en büyük çaplı veya en hızlı ekipman değil, ürünü istenen kapasitede kontrollü ve sürdürülebilir şekilde taşıyan ekipmandır.

Helezon Projenizi Teknik Verilerle Değerlendirelim

Taşınacak ürünün adını, bulk density değerini, kapasiteyi, taşıma mesafesini, eğimi ve başlangıç/hedef ekipmanlarını MASTRON Process mühendislik ekibiyle paylaşın.

Uygulamanız için;

• helezon konveyör,
• screw feeder,
• zincirli konveyör,
• kovalı elevatör,
• pnömatik taşıma

alternatiflerini aynı proses üzerinden değerlendirelim.