Dolum Körüğü: Kamyon ve Silobas Yükleme Rehberi | MASTRON

Dolum Körüğü Nedir? Kamyon ve Silobas Dolum Şutları İçin Teknik Seçim Rehberi

Toz, granül ve diğer kuru dökme hammaddelerin silolardan kamyonlara, silobaslara veya başka taşıma araçlarına aktarılması, birçok endüstriyel tesiste üretimin son ama kritik aşamalarından biridir.

Bu işlem dışarıdan bakıldığında basit görünür:

Silo açılır, ürün araca dökülür ve sevkiyat başlar.

Ancak gerçek proses bundan çok daha karmaşıktır.

Ürün yüksek bir noktadan kontrolsüz şekilde serbest düşerse;

• yoğun toz oluşabilir, 
• ürün kaybı yaşanabilir, 
• çevrede malzeme birikebilir, 
• açık kamyonda ürün dağılımı düzensiz olabilir, 
• silobas ağzı etrafında toz kaçağı oluşabilir, 
• yükleme noktası operatör için zor bir çalışma alanına dönüşebilir. 

Bu nedenle kuru bulk malzeme yükleme uygulamalarında dolum körüğü, diğer adıyla yükleme körüğü veya teleskopik dolum şutu, ürün çıkış noktası ile araç arasındaki mesafeyi kontrollü şekilde kapatmak için kullanılır.

Gerçek mühendislik seçiminde;

• aracın açık veya kapalı olması,  
• ürünün partikül yapısı, 
• yükleme kapasitesi, 
• serbest düşüş yüksekliği, 
• toz emiş ihtiyacı, 
• körük uzunluğu, 
• seviye algılama, 
• ürün sıcaklığı, 
• aşındırıcılık, 
• upstream ekipmanın kapasitesi 

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu rehberde dolum körüğünü yalnızca “nedir?” düzeyinde değil, kamyon ve silobas yükleme sisteminin bir parçası olarak inceleyeceğiz.

Dolum Körüğü Nedir?

Dolum körüğü, silo, bunker, konveyör veya başka bir bulk handling ekipmanından çıkan toz ve granül malzemenin kamyon, silobas, tanker, vagon veya açık stok alanına kontrollü olarak aktarılmasını sağlayan teleskopik yükleme ekipmanıdır.

Endüstride şu isimlerle de karşılaşabilirsiniz:

• yükleme körüğü, 
• silobas dolum körüğü, 
• silobas yükleme körüğü, 
• kamyon yükleme körüğü, 
• teleskopik şut, 
• dolum şutu, 
• yükleme şutu, 
• loading spout, 
• loading bellows, 
• telescopic loading spout. 

Türkçe kullanımda “dolum körüğü” ve “yükleme körüğü” ifadeleri büyük ölçüde aynı ekipman ailesini anlatır.

Ancak tasarım açısından açık kamyon yükleme ile kapalı silobas dolumu aynı uygulama değildir.

Bu ayrım, sistem seçiminin en önemli noktalarından biridir.

Dolum Körüğü Nasıl Çalışır?

Genel bir dolum çevrimi şu şekilde ilerler:

1. Araç yükleme noktasına gelir

Kamyon veya silobas silo altındaki yükleme pozisyonuna alınır.

2. Körük aşağıya iner

Motorlu veya başka bir mekanik sistemle teleskopik körük hedef seviyeye doğru uzatılır.

Silobas uygulamasında çıkış ucu aracın dolum ağzına oturur.

Açık kamyonda ise körük kamyon kasasına veya ürün yüzeyine yaklaşır.

3. Malzeme akışı başlatılır

Üst tarafta bulunan;

• sürgülü vana, 
• rotary valve, 
• helezon, 
• zincirli konveyör, 
• başka bir besleme ekipmanı 

ürünü dolum körüğüne verir.

4. Tozlu hava kontrol edilir

Sistemin tasarımına göre yer değiştiren hava ve oluşan toz:

• harici merkezi filtreye, 
• lokal filtreye, 
• körük üzerindeki aspirasyon hattına 

yönlendirilebilir.

5. Ürün seviyesi yükselir

Açık kamyon yüklemesinde ürün yığını yükseldikçe körük ucu kontrollü olarak yukarı alınabilir.

Silobas uygulamasında ise dolum seviyesi veya araçtaki doluluk başka yöntemlerle kontrol edilebilir.

6. Hedef yükleme tamamlanır

Malzeme akışı kesilir.

Körük tekrar yukarı çekilir ve araç yükleme noktasından ayrılır.

Dolum Körüğü ile Yükleme Körüğü Aynı Şey mi?

Pratik kullanımda büyük ölçüde evet.

Ancak terimler sektöre göre farklı kullanılabilir.

Dolum körüğü ifadesi özellikle:

• silobas dolumu, 
• kamyon dolumu, 
• tanker dolumu 

gibi araç yükleme operasyonlarında kullanılır.

Yükleme körüğü ise daha geniş bir terimdir ve;

• kamyon, 
• silobas, 
• gemi, 
• vagon, 
• açık stok sahası 

gibi farklı hedefleri kapsayabilir.

Silobas Dolum Körüğü Nedir?

Silobas dolum körüğü, kuru toz ve granül bulk malzemenin depolama silosu veya bunkerinden kapalı tanker/silobas aracına aktarılmasını sağlayan teleskopik yükleme ekipmanıdır.

Silobas uygulamasında temel hedef:

ürün çıkış noktası ile silobas dolum ağzı arasında mümkün olduğunca kontrollü bir bağlantı oluşturmaktır.

Bu noktada araç ağzının geometrisi çok önemlidir.

Dolum ucunun;

• silobas ağzına oturması, 
• yanlış pozisyonda malzeme kaçırmaması, 
• tozlu havanın kontrollü şekilde uzaklaştırılması 

gerekir.

Kamyon Dolum Körüğü Nedir?

Kamyon dolum körüğü, özellikle açık kasalı kamyonlara dökme malzeme yüklemek için kullanılan teleskopik şut sistemidir.

Burada silobastan farklı bir problem vardır:

Aracın üstü açıktır.

Ürün doğrudan kasa içerisine boşaltılır.

Bu nedenle körük ucu;

• yükleme başlangıcında kasa tabanına yaklaşmalı, 
• malzeme seviyesi yükseldikçe yukarı çıkmalı, 
• serbest düşüş mesafesini mümkün olduğunca düşük tutmalıdır. 

Kamyon ve Silobas Dolum Körüğü Arasındaki Fark

Bu nedenle tek bir “standart dolum körüğü” her iki prosese de otomatik olarak uygun kabul edilmemelidir.

Teleskopik Dolum Şutu Nedir?

Teleskopik dolum şutu, farklı araç ve yükleme yüksekliklerine adapte olabilmek için düşey yönde uzayıp kısalabilen dolum ekipmanıdır.

Teleskopik yapı sayesinde sistem:

• araç gelmediğinde yukarıda bekler, 
• yükleme sırasında aşağı iner, 
• ürün yükseldikçe yeniden yukarı çıkar. 

Bu tasarımın en önemli avantajı ürünün serbest düşüş yüksekliğini azaltmasıdır.

Serbest düşüş mesafesi ne kadar artarsa toz oluşumu ve partikül dağılması da o kadar kritik hale gelebilir.

Bu nedenle teleskopik şut, yalnızca mekanik erişim sağlamaz; aynı zamanda proses kontrolünün bir parçasıdır.

Dolum Körüğünde Toz Neden Oluşur?

Dolum sırasında toz oluşumunun birkaç temel nedeni vardır.

Ürünün yüksekten düşmesi

Partiküller yüksek hızla hedef yüzeye çarpar.

Aracın içindeki havanın yer değiştirmesi

Ürün silobas veya kamyon kasasını doldurdukça içerideki hava dışarı çıkmak zorundadır.

Bu hava ince partikülleri beraberinde taşıyabilir.

Ürünün kendi içerisindeki hava

Özellikle pnömatik taşımadan gelen ürün yüksek miktarda hava içerebilir.

Körük ucunun üründen çok uzakta olması

Serbest düşüş mesafesi arttıkça toz oluşumu da artabilir.

Bu nedenle toz kontrolü yalnızca filtreyle çözülmez.

Körüğün mekanik çalışma şekli ve ürün seviyesine göre konumlanması da önemlidir.

Dolum Körüğü Tozu Tamamen Ortadan Kaldırır mı?

Hayır.

 “Tamamen tozsuz” veya “sıfır toz” gibi ifadeler gerçek sistem verisi olmadan kullanılmamalıdır.

Dolum körüğü:

• serbest düşüşü azaltabilir, 
• ürünü kapalı bir yol içerisinde yönlendirebilir, 
• aspirasyon sistemiyle beraber toz yayılımını azaltabilir. 

Ancak gerçek performans;

• ürün tane dağılımı, 
• nem, 
• debi, 
• körük tasarımı, 
• filtreleme, 
• sızdırmazlık, 
• araç geometrisi 

gibi birçok değişkene bağlıdır.

Dolum Körüğünde Toz Emiş Sistemi Nasıl Çalışır?

Modern yükleme körüklerinde ürün akışı ile hava akışı birbirinden ayrıştırılmaya çalışılır.

Basit prensip:

Merkez bölüm → ürün

Dış bölüm / emiş hattı → tozlu hava

şeklinde olabilir.

Böylece üründen kaçan ince toz merkezi toz toplama sistemine gönderilebilir.

Bazı tasarımlarda körük çift cidarlı olabilir.

Bazılarında ise ayrı aspirasyon nozulları kullanılabilir.

Toz Toplama Sistemi ile Nasıl Entegre Edilir?

Genel sistem:

Dolum Körüğü → Emiş Kanalı → Jet Pulse Filtre → Fan

şeklinde tasarlanabilir.

Ancak filtrenin rastgele bir debiyle seçilmesi doğru değildir.

Gerekli hava miktarı;

• ürün debisi, 
• aracın hacmi, 
• dolum açıklığı, 
• körük tasarımı, 
• kaçak alanları, 
• ürünün aerasyon davranışı 

ile ilişkilidir.

Bu nedenle yükleme körüğü için ayrı bir toz emiş hesabı yapılmalıdır.

Dolum Körüğünde Toz Emiş Debisi Nasıl Belirlenir?

Bu değer için tek bir “standart m³/h” vermek doğru değildir.

Çünkü aynı kapasitedeki iki sistemde bile;

• kamyonun açık veya kapalı olması, 
• ürünün tane boyutu, 
• yükleme yüksekliği, 
• araç geometrisi 

farklı olabilir.

Teknik yaklaşımda şu veriler değerlendirilmelidir:

1. Ürün debisi 
2. Ürünün bulk density değeri 
3. Aerated bulk density 
4. Araç hacmi 
5. Dolum açıklığı 
6. Hedeflenen emiş hızı 
7. Kaçak yüzeyler 
8. Filtre basınç kaybı 

Özellikle silobas dolumunda ürün araca girerken içerideki havanın kontrollü biçimde dışarı çıkması gerekir.

Basitleştirilmiş Yer Değiştirme Havası Mantığı

Aşağıdaki örnek yalnızca sistemi anlamak içindir.

Hedef ürün debisi:

60 t/h

Ürünün yerleşmiş bulk density değeri:

1.200 kg/m³

Ürün hacimsel debisi:

60.000 / 1.200 = 50 m³/h

Bu durumda yalnızca ürünün silobas içinde yer değiştirdiği teorik hacim yaklaşık:

50 m³/h

olur.

Ancak gerçek toz emiş ihtiyacı bundan çok daha yüksek olabilir çünkü:

• ürün aerasyonu, 
• çevreden emilen hava, 
• dolum ağzı kaçakları, 
• ürün darbesiyle oluşan hava hareketi 

de sisteme eklenir.

Dolayısıyla bu hesap filtre seçim değeri değildir.

Yalnızca hacimsel yer değiştirme mantığını gösterir.

Dolum Körüğünde Seviye Sensörü Ne İşe Yarar?

Özellikle açık kamyon yüklemesinde körüğün ürün seviyesinin çok üzerinde kalması istenmez.

Seviye sensörü;

• ürünü algılar, 
• kontrol sistemine bilgi gönderir, 
• körüğün kademeli olarak yukarı alınmasını sağlayabilir. 

Bu sayede körük ucu malzeme yüzeyine yakın çalışır.

Bu yaklaşım açık kamyon yükleme ekipmanlarında yaygın bir tasarım özelliğidir. 

Hangi Seviye Sensörleri Kullanılabilir?

Uygulamaya göre;

• mekanik limit sistemi, 
• kapasitif sensör, 
• titreşimli seviye sensörü, 
• başka uygun seviye ölçüm teknolojileri 

kullanılabilir.

Ancak ürünün;

• yoğunluğu, 
• nemi, 
• elektriksel özellikleri, 
• toz yoğunluğu 

sensör seçimini etkileyebilir.

Dolayısıyla “her üründe aynı sensör” yaklaşımı doğru değildir.

Dolum Körüğünün Boyu Nasıl Seçilir?

Teleskopik çalışma mesafesi belirlenirken şu ölçüler bilinmelidir:

En yüksek konum

Körük kapalıyken araç geçişine engel olmamalıdır.

En düşük konum

Körük hedef yüzeye veya silobas ağzına erişebilmelidir.

Araç yükseklik farkları

Farklı araç modelleri kullanılacaksa çalışma stroku yeterli olmalıdır.

Silo çıkış kotu

Silo ile zemin arasındaki mesafe bilinmelidir.

Teleskopik Stroke Nedir?

Körüğün:

tam kapalı pozisyonu ile tam açık pozisyonu arasındaki düşey hareket mesafesidir.

Bu değer proje başında netleştirilmelidir.

Örneğin:

• silo çıkış kotu, 
• kamyon kasa yüksekliği, 
• maksimum ürün seviyesi 

bilinmeden körük uzunluğu belirlemek risklidir.

Dolum Körüğü Kapasitesi Nasıl Belirlenir?

Körüğün kapasitesi yalnızca iç çapla belirlenmez.

Gerçek kapasite şu parametrelerle ilişkilidir:

• ürün bulk density, 
• partikül boyutu, 
• ürün akışkanlığı, 
• üst besleme ekipmanı, 
• dolum borusu çapı, 
• upstream vana, 
• silo çıkış geometrisi. 

Örneğin upstream rotary valve 20 t/h veriyorsa körük teorik olarak 80 t/h akış kapasitesine sahip olsa bile gerçek sistem kapasitesi:

20 t/h

ile sınırlı kalacaktır.

Sistem Darboğazı Nasıl Bulunur?

Örnek bir hat:

Silo → Sürgülü Vana → Helezon → Dolum Körüğü → Kamyon

Kapasiteler:

• Silo çıkışı: 100 t/h 
• Vana: 80 t/h 
• Helezon: 35 t/h 
• Dolum körüğü: 60 t/h 

Bu sistemin gerçek maksimum kapasitesi yaklaşık:

35 t/h

olacaktır.

Çünkü darboğaz helezondur.

Bu nedenle yalnızca dolum körüğü kapasitesi üzerinden ton/saat vaadi verilmemelidir.

Dolum Körüğünün Çapı Nasıl Seçilir?

Genel olarak daha yüksek malzeme debileri daha büyük akış kesiti gerektirir.

Ancak sadece kapasiteye göre seçim yapmak hatalıdır.

Ayrıca;

• ürün tane boyutu, 
• akış açısı, 
• köprüleşme eğilimi, 
• körük iç geometrisi, 
• bağlantı çapı 

de değerlendirilmelidir.

Açık Kamyon Yüklemede Ürün Dağılımı

Açık kasa kamyon dolumunda önemli problemlerden biri ürünün tek noktada yığılmasıdır.

Örneğin uzun kamyon kasasında tek sabit noktadan dolum yapılırsa araç içerisinde ürün:

merkezi bir koni

oluşturabilir.

Bu durumda;

• aracın pozisyon değiştirmesi, 
• hareketli yükleme sistemi, 
• pozisyoner, 
• başka dağıtım yaklaşımı 

gerekebilir.

Silobas Dolumunda Neden Sızdırmaz Bağlantı Önemlidir?

Silobas kapalı bir hacimdir.

Ürün araç içine girerken içerideki hava dışarı çıkar.

Dolum ağzı çevresindeki bağlantı kötü ise bu hava:

ince ürün partiküllerini dışarı taşıyabilir.

Bu nedenle dolum ucunun silobas ağzına uygun geometrisi önemlidir.

Ancak “sızdırmaz” ifadesi de mutlak sıfır kaçak anlamında kullanılmamalıdır.

Gerçek sızdırmazlık mekanik bağlantıya ve işletme koşullarına bağlıdır.

Dolum Körüğü Hangi Malzemelerde Kullanılır?

Uygun tasarımla birçok kuru bulk ürün için kullanılabilir.

Örneğin:

• çimento, 
• kireç, 
• kalsit, 
• alçı, 
• uçucu kül, 
• mineral tozlar, 
• un, 
• nişasta, 
• şeker, 
• yem, 
• tahıl, 
• plastik granül, 
• kimyasal tozlar. 

Ancak körük malzemesi ve iç parçalar ürünün gerçek özelliklerine göre seçilmelidir.

Aşındırıcı Ürünlerde Dolum Körüğü Seçimi

Çimento, kül ve bazı mineral ürünlerde ürün yüzeylere sürekli sürtünerek aşınmaya neden olabilir.

Bu durumda özellikle:

• iç koni, 
• ürün yönlendirme boruları, 
• temas yüzeyleri, 
• bağlantı parçaları 

kontrol edilmelidir.

Gerekirse aşınmaya dayanıklı malzemeler veya değiştirilebilir parçalar kullanılabilir.

Yüksek Sıcaklıklı Ürünlerde Nelere Dikkat Edilmeli?

Ürün sıcaklığı:

• tekstil körüğü, 
• contalar, 
• elektrik ekipmanları, 
• sensörler 

için kritik olabilir.

Bu nedenle körük kumaşı ürün sıcaklığına göre seçilmelidir.

Gıda Ürünlerinde Dolum Körüğü

Un, şeker, nişasta veya tahıl gibi ürünlerde;

• ürün temas malzemesi, 
• temizlenebilirlik, 
• kontaminasyon, 
• gıda temas uygunluğu 

dikkate alınmalıdır.

Paslanmaz çelik kullanmak sistemi otomatik olarak hijyenik yapmaz.

Bağlantılar, körük yapısı ve temizleme erişimi de değerlendirilmelidir.

Dolum Körüğüne Ürün Nasıl Beslenir?

Dolum körüğü birçok farklı upstream ekipmana bağlanabilir.

Silo altından

En yaygın uygulamalardan biridir.

Helezon konveyörden

Kontrollü mekanik transfer sağlayabilir.

Zincirli konveyörden

Yüksek kapasiteli hatlarda kullanılabilir.

Kovalı elevatör çıkışından

Ürün üst kota çıkarıldıktan sonra dolum sistemine aktarılabilir.

Pnömatik taşımadan

Receiver veya ara silo üzerinden yüklemeye bağlanabilir.

Helezon ile Dolum Körüğü Entegrasyonu

Örnek:

Bunker → Helezon → Dolum Körüğü → Kamyon

Helezon özellikle kontrollü ürün debisi sağlayabilir.

Ancak ürün akışının tamamını vida konveyör belirlediği için:

helezon kapasitesi ≤ dolum körüğü kapasitesi

olması gerekir.

Aksi durumda körükte kapasite kaybı değil, upstream sistemde darboğaz vardır.

Zincirli Konveyör ile Entegrasyon

Yüksek tonajlı bulk ürünlerde şu yapı kullanılabilir:

Silo → Zincirli Konveyör → Dolum Körüğü

Özellikle birden fazla yükleme noktasının bulunduğu sistemlerde zincirli konveyör dağıtım hattının parçası olabilir.

Kovalı Elevatör ile Entegrasyon

Bir tesiste ürün önce dikey olarak yükseltilip ardından kamyona verilecekse:

Alt bunker → Kovalı Elevatör → Üst bunker → Dolum körüğü

mimarisi kullanılabilir.

Bu durumda kovalı elevatör kapasitesi, üst bunkerin hacmi ve kamyon yükleme süresi birlikte değerlendirilmelidir.

Pnömatik Taşımadan Dolum Körüğüne

Pnömatik taşıma hattındaki ürün doğrudan körüğe verilmemelidir; uygulamaya göre önce:

• receiver, 
• silo, 
• bunker 

üzerinde ayrıştırma ve depolama gerekebilir.

Çünkü pnömatik taşımadan gelen hava dolum sırasında ekstra toz yükü oluşturabilir.

Bu nedenle hava–ürün ayrıştırması önemli hale gelir.

Dolum Körüğünde Otomasyon

Otomasyon seviyesi;

• manuel kumanda, 
• yarı otomatik, 
• tam otomatik 

olabilir.

Bir otomatik sistemde şu sinyaller izlenebilir:

• araç var/yok, 
• körük üst limit, 
• körük alt limit, 
• ürün seviye sensörü, 
• malzeme akışı, 
• filtre durumu, 
• upstream vana durumu. 

Güvenlik Interlock'ları Neden Önemlidir?

Örneğin körük aşağı inmeden ana ürün vanasının açılmaması gerekir.

Benzer şekilde araç yoksa dolumun başlamaması istenebilir.

Basit bir kontrol sırası:

1. Araç pozisyonu doğrulanır 
2. Körük iner 
3. Alt limit doğrulanır 
4. Aspirasyon devreye girer 
5. Ürün vanası açılır 
6. Seviye sensörü kontrol edilir 
7. Dolum tamamlanır 
8. Ürün kesilir 
9. Körük yukarı alınır 

Bu sıra projeye göre değişebilir.

Dolum Körüğü Neden Tıkanır?

Başlıca nedenler:

Nemli ürün

Körük içinde birikme yapabilir.

Büyük topaklar

Geçiş kesitini tıkayabilir.

Yanlış iç çap

Ürün akışı için yetersiz olabilir.

Upstream aşırı besleme

Körük kapasitesinin üzerinde ürün gelebilir.

Ürün akışkanlığının değişmesi

Nem veya proses değişiklikleri akışı etkileyebilir.

Dolum Körüğünde Aşırı Toz Neden Oluşur?

Olası nedenler:

• körük ucu malzemeden çok yüksekte, 
• aspirasyon debisi yetersiz, 
• filtre tıkalı, 
• körük kumaşı hasarlı, 
• silobas bağlantısı uygun değil,  
• yükleme kapasitesi arttırılmış,  
• ürün daha ince hale gelmiş. 

Bu nedenle sorunu yalnızca fanı büyüterek çözmeye çalışmak doğru değildir.

Körük Kumaşı Neden Yırtılır?

Başlıca nedenler:

• aşındırıcı ürün, 
• yanlış kumaş seçimi, 
• aşırı uzama, 
• mekanik sürtünme, 
• yüksek sıcaklık, 
• yanlış katlanma. 

Periyodik görsel kontrol önemlidir.

Dolum Körüğü Bakım Kontrol Listesi

Periyodik olarak şu noktalar kontrol edilmelidir:

• dış körük, 
• iç ürün geçiş parçaları, 
• halatlar veya kaldırma mekanizması, 
• motor/redüktör, 
• limit switch, 
• seviye sensörü, 
• toz emiş hortumu, 
• filtre bağlantısı, 
• konik çıkış ucu, 
• flanş bağlantıları, 
• elektrik kabloları. 

Hızlı Arıza Teşhis Tablosu

Dolum Körüğü Seçiminde Yapılan 10 Yaygın Hata

1. Kamyon ve silobas için aynı tasarımı kullanmak

Hedef geometrileri farklıdır.

2. Sadece ton/saat üzerinden seçim yapmak

Ürün karakteristiği de gereklidir.

3. Toz emişini sonradan düşünmek

Körük tasarımı başlangıçtan itibaren emiş sistemiyle uyumlu olmalıdır.

4. Teleskopik mesafeyi yanlış hesaplamak

Araç farklılıkları dikkate alınmalıdır.

5. Seviye sensörünü rastgele seçmek

Her ürün aynı şekilde algılanmaz.

6. Ürün sıcaklığını dikkate almamak

Körük ve contalar zarar görebilir.

7. Aşındırıcılığı değerlendirmemek

İç parçaların ömrü ciddi şekilde düşebilir.

8. Upstream kapasiteyi kontrol etmemek

Dolum sisteminin gerçek kapasitesi yanlış yorumlanabilir.

9. Otomasyon interlock'larını kurmamak

Yanlış sırada ekipman çalışabilir.

10. Filtre bakım erişimini düşünmemek

Sistem kısa sürede performans kaybedebilir.

Kamyon Dolum Körüğü mü Silobas Dolum Körüğü mü?

Pratik karar tablosu:

Örnek Proses Senaryosu 1: Silodan Silobasa

Silo → Slide Gate → Dolum Körüğü → Silobas

Bu basit sistemde temel tasarım parametreleri:

• silo çıkış debisi, 
• silobas giriş çapı, 
• yükleme süresi, 
• hava tahliyesi, 
• toz emiş. 

Örnek Proses Senaryosu 2: Kamyon Yükleme

Silo → Helezon → Teleskopik Yükleme Körüğü → Açık Kamyon

Bu sistemde ayrıca:

• kamyon uzunluğu, 
• ürün dağılımı, 
• seviye sensörü, 
• körük hareketi 

de önemlidir.

Örnek Proses Senaryosu 3: Elevatör Sonrası Yükleme

Kovalı Elevatör → Ara Bunker → Dolum Körüğü → Kamyon

Ara bunker:

• elevatör ile kamyon yükleme çevrimlerini birbirinden ayırır, 
• daha stabil dolum sağlayabilir.  

Dolum Körüğü Teklifi İçin Gerekli Teknik Bilgiler

Dolum Körüğü Projesi Öncesi 15 Teknik Soru

1. Ürün nedir? 
2. Bulk density kaç kg/m³? 
3. Maksimum partikül boyutu nedir?  
4. Ürün kuru mu? 
5. Ürün aşındırıcı mı? 
6. Ürün sıcaklığı nedir? 
7. Hedef kapasite kaç t/h? 
8. Kamyon mu silobas mı? 
9. Araç yüksekliği ne kadar değişiyor? 
10. Silo alt kotu kaç metre? 
11. Açık çalışma stroke'u kaç metre olmalı? 
12. Toz emiş sistemi mevcut mu? 
13. Merkezi filtre kapasitesi yeterli mi? 
14. Seviye sensörü gerekiyor mu? 
15. Otomasyon hangi ekipmanlarla haberleşecek? 

Sık Sorulan Sorular

Dolum körüğü nedir?

Dolum körüğü, kuru dökme ürünlerin silo veya konveyör çıkışından kamyon, silobas veya başka yükleme hedeflerine kontrollü aktarılmasını sağlayan teleskopik şut sistemidir. MASTRON'da bu ekipman “Yükleme Körüğü” ürün grubu altında sunulmaktadır. 

Dolum körüğü ile yükleme körüğü aynı ekipman mıdır?

Endüstride iki ifade büyük ölçüde aynı ekipman ailesi için kullanılır. Uygulamaya göre kamyon, silobas veya başka hedefler için farklı uç ve gövde tasarımları olabilir. 

Silobas dolum körüğü nasıl çalışır?

Körük silobas dolum ağzına indirilir, ürün akışı başlatılır ve ürün araç içerisine aktarılır. Yükleme bitince akış kesilir ve körük yukarı alınır. 

Kamyon dolum körüğünde seviye sensörü ne işe yarar?

Açık kasadaki ürün seviyesi yükseldikçe körük ucunun yukarı alınmasını kontrol etmeye yardımcı olabilir; böylece serbest düşüş mesafesi sınırlanabilir. 

Dolum körüğü tozu tamamen engeller mi?

Hayır. Doğru mekanik tasarım ve aspirasyonla toz yayılımı önemli ölçüde azaltılabilir; ancak performans ürün ve proses koşullarına bağlıdır.

Dolum körüğü hangi ürünlerde kullanılır?

Çimento, kül, mineral, un, şeker, tahıl, plastik granül ve çeşitli kimyasal bulk ürünlerde uygun konfigürasyonla kullanılabilir. 

Dolum körüğünde filtre gerekir mi?

İnce ve tozlu ürünlerde çoğunlukla lokal veya merkezi toz toplama sistemiyle entegrasyon değerlendirilmelidir.

Dolum körüğü kapasitesi nasıl hesaplanır?

Kapasite yalnızca körük çapına göre değil; ürün yoğunluğu, akışkanlığı, silo çıkışı ve upstream besleme ekipmanının kapasitesiyle birlikte belirlenir.

Silobas ve açık kamyon için aynı dolum körüğü kullanılabilir mi?

Bazı modüler tasarımlar farklılaştırılabilir; ancak araç bağlantısı ve toz kontrolü farklı olduğu için genellikle uygulamaya özel uç ve kontrol mantığı gerekir.

Dolum körüğü pnömatik taşıma hattına bağlanabilir mi?

Evet; ancak pnömatik taşıma havasının önce receiver, silo veya başka uygun ayırıcı ekipmanda üründen ayrıştırılması gerekebilir.

Sonuç: Doğru Dolum Körüğü Nasıl Seçilir?

Dolum körüğü, kuru dökme hammaddenin kamyon veya silobasa aktarılması sırasında toz kontrolü, ürün kaybı, yükleme süresi ve operasyon güvenilirliğini doğrudan etkileyen bir ekipmandır.

Doğru seçim;

ürün özellikleri + araç tipi + kapasite + teleskopik stroke + toz emişi + seviye kontrolü + upstream ekipman

birlikte değerlendirilerek yapılmalıdır.

Açık kamyon yüklemesinde ürün seviyesine göre hareket eden bir teleskopik şut önemli olabilirken, silobas uygulamasında araç dolum ağzına uygun bağlantı ve yer değiştiren havanın yönetimi daha kritik hale gelir.

Aynı şekilde yüksek tonaj hedeflemek için yalnızca dolum körüğünü büyütmek yeterli değildir.

Gerçek sistem kapasitesi:

silo çıkışı → besleyici → konveyör → dolum körüğü

zincirindeki en düşük kapasiteli ekipman tarafından belirlenir.

Bu nedenle doğru dolum körüğü;

en büyük çaplı veya en uzun teleskopik şut değil, ürünü hedef araca gerekli kapasitede, kontrollü ve prosesin tamamıyla uyumlu biçimde aktarabilen sistemdir.

Dolum ve Yükleme Projenizi Teknik Verilerle Değerlendirelim

Kamyon veya silobas yükleme projesi planlıyorsanız MASTRON Process'e şu bilgileri iletin:

• taşınacak ürün, 
• bulk density, 
• hedef kapasite, 
• araç tipi, 
• dolum yüksekliği, 
• ürün sıcaklığı, 
• toz emiş ihtiyacı. 

Bu verilere göre;

• dolum körüğü, 
• yükleme körüğü, 
• helezon, 
• zincirli konveyör, 
• kovalı elevatör, 
• jet filtre, 
• pnömatik taşıma 

ekipmanlarını tek proses üzerinden değerlendirmek mümkün olur.

Dolum Körüğü Projenizi Teknik Olarak Değerlendirelim.